पुरस्काराचे नाव – समाजकार्य जीवनगौरव पुरस्कार
पुरस्काराचे स्वरूप – दोन लक्ष रुपये आणि सन्मानचिन्ह
पुरस्कार सन्मानित व्यक्तीचे नाव – लीलाताई चितळे
लीलाताई अकोल्यातील काशिनाथ बेलेकर यांची कन्या. १६ ऑगस्ट १९३० रोजी जन्म. घरात आईवडीलांसह पाच बहिणभावंड. आजोबा गांधीवादी. वडिलांनीही रेल्वेची नोकरी सोडून चळवळीत भाग घेतला. लीलाताईने लहानपणापासूनच त्यांच्या आईला आणि चार मोठ्या भावंडांना स्वातंत्र्यलढ्याचे परिणाम भोगताना पाहिले आहे. लीलाताईचा मोठा भाऊ रामचंद्र काशिनाथ बेडेकर यांना न्यायालयीन खटल्याशिवाय तुरुंगात टाकण्यात आले आणि त्यांच्या भावाने अनेक वर्षे तुरुंगात घालवली. स्वातंत्र्यलढ्याने संपूर्ण कुटुंब उद्ध्वस्त झाले.स्वातंत्र्यसेनानी, ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या, गांधीवादी, लीलाताई बेलेकर चितळे म्हणजे समतावादी चळवळीचा मोठा आधार. कष्टकरी, शोषित, महिला चळवळीतल्या अग्रणी. राजकारणात काही काळ घालवूनही सत्तेचा मोह न बाळगलेल्या. लीलाताई समाजवादी महिला सभा आणि सर्वोदय आश्रम संस्थेच्या विश्वस्त आहेत. अमरावतीचं कस्तुरबा केंद्र, मातृसेवा संघाचं काम त्या आजही हिरीरीनं बघत आहेत. १९५४ पासून स्मॉल सेव्हींग युनिट ट्रस्टची स्थापना केली. या क्षेत्रातील विदर्भातील त्या एकमेव महिला आहेत. लीलाताई आजही देशहितार्थ आपली भूमिका मांडतात. “गांधीविचार खुंटीवर टांगून ठेवल्याने सुराज्याचे स्वप्न अजून साकार झाले नसल्याचे” त्या म्हणतात. गांधी-नेहरू माझी दैवतं असून संविधान हाच धर्म असल्याचं त्या सांगतात.
भारत छोडो चळवळीदरम्यान, महात्मा गांधींनी ब्रिटिशांना भारतातून हाकलून लावण्यासाठी जनतेला अनेक उपाययोजना सुचवल्या होत्या – त्यांच्या सूचनांपैकी एक म्हणजे इंग्रजी शिक्षणावर बहिष्कार घालणे. १० ऑगस्ट १९४२ रोजी, गांधीजींच्या शब्दांवरून, लीलाताई आणि त्यांच्या १२ वर्षांच्या मैत्रिणी सीताबाई कॉलेजमध्ये विद्यार्थ्यांना ब्रिटिश शिक्षणावर बहिष्कार टाकण्याचे आवाहन करण्यासाठी गेल्या. ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी त्यांना निषेधाचा भाग असल्याचे भासवून अटक केली. त्यांना या लहान तुरुंगवासाचा खूप अभिमान आहे, कारण त्यांना असे वाटते की, यामुळेच त्यांना स्वतःला स्वातंत्र्यसैनिक म्हणवण्याचा आणि भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याचा अभिमानी आणि सक्रिय सदस्य होण्याचा अधिकार मिळतो.
युवती संघाच्या संस्थापिका गांधीवादी ताराबेन मश्रूवाला यांच्या त्या मानसकन्या. त्यामुळे बापूंचा सहवास त्यांना लाभला. १९४४ मध्ये, त्या महाराष्ट्रातील सेवाश्रमात गांधींची नात सीता लाल गांधींसोबत गेल्या आणि महात्मा गांधींसोबत ६ दिवस घालवले. लीलाताई महात्मा गांधी यांच्या आदर्शांनी खूप प्रेरित झाल्या. त्या विनोबा भावे यांनाही भेटल्या आणि त्यांच्याकडून स्वातंत्र्य चळवळीबद्दल अधिक जाणून घेतले.
लीलाताई तारुण्यात कुसुम धुमतकर आणि मणिबेन नानावटी सारख्या अनेक उल्लेखनीय महिलांसह, काँग्रेसने आयोजित केलेल्या युवा शिबिरात सामील झाल्या. विद्यार्थी काँग्रेस, राष्ट्रीय युवती संघाच्या कार्यात लीलाताईंनी स्वतःला झोकून दिलं. नागपुरात पाळणाघराची सुरूवात लीलाताईंनी केली. उत्कृष्ट काम केल्याबद्दल त्यांना महाराष्ट्र शासनाकडून सन्मानित करण्यात आलं. लीलाताई मुस्लीम लिगच्या महिला संघटनेशी जुळलेल्या असून त्यांनी इतर महिला संघटनांना त्यांच्याशी जोडून दिले आहे.